Yapay zeka ile web sitesi yapmak teknik olarak mümkün. Bir tanıtım sitesi dakikalar içinde ortaya çıkabiliyor. Asıl soru şu değil: yapılır mı? Asıl soru, o siteyi üç yıl sonra hâlâ kullanabilecek misiniz?
Üç noktada tıkanma yaşanıyor: sahiplik (çoğu araç kodu dışa aktarmanıza izin vermiyor), entegrasyon (sanal POS, e-fatura, kargo ve muhasebe bağlantıları) ve mevzuat (KVKK, ETBİS ve sektörel kurallar).
Google tarafında ise üretim yöntemi değil sonuç değerlendiriliyor. Yapay zekayla üretilmiş içerik kendi başına yasak değil; sorun, değer katmadan ölçekli üretilen sayfalarda çıkıyor.
Son bir yılda bana gelen sorulardan biri sabitlendi: “Yapay zekayla site yapılıyormuş, size ne gerek var?”
Bu yazıyı o soruyu savuşturmak için değil, dürüstçe cevaplamak için yazıyorum. Araçları küçümsemeyeceğim, işe yaradıkları yerleri de yazacağım. Ama nerede tıkandıklarını da gizlemeyeceğim.
Sonunda karar sizin olacak. Bazı durumlarda benimle çalışmanız gerekmiyor ve bunu da açıkça söyleyeceğim.
Bu Araçlar Gerçekte Ne Yapıyor?
Yapay zeka destekli site kurucuları şunu yapıyor: verdiğiniz kısa açıklamadan yola çıkarak bir yerleşim planı, örnek metinler ve stok görsellerle dolu bir taslak üretiyor.
Bunda küçümsenecek bir şey yok. Ortaya çıkan taslak, on yıl önce günler süren bir işin karşılığı. Duyarlı tasarım varsayılan olarak çalışıyor, temel arama motoru ayarları çoğu araçta hazır geliyor.
Ancak burada bir ayrım var. Ortaya çıkan şey bir taslak. Yayına hazır bir işletme sitesi değil.
Bunu en net anlatan gözlem şu: bu araçlar ilk on dakikada etkileyici, sonraki üç yılda sorunlu. İlk on dakikada güzel bir sayfa görüyorsunuz. Sonraki üç yılda performans, maliyet, sahiplik ve büyüme sorunlarıyla uğraşıyorsunuz.
Birinci Duvar: Site Gerçekten Sizin mi?
En az konuşulan ama en pahalıya patlayan konu bu.
Yapay zeka destekli kurucuların önemli kısmı siteyi kendi altyapısında barındırıyor ve kodu dışa aktarmanıza izin vermiyor. Sektör analizlerinde bu, platform bağımlılığı olarak tanımlanıyor ve en sık dile getirilen kısıt.
Pratikte şu anlama geliyor: büyüdüğünüzde, maliyetler arttığında veya performans yetmediğinde taşınmak isterseniz siteyi sıfırdan yeniden yaptırmanız gerekiyor. Tasarımı, işlevleri ve çoğu zaman biriktirdiğiniz arama motoru değerini kaybediyorsunuz.
Satın almadan önce sorulacak sorular şunlar:
- Kodu dışa aktarabiliyor muyum? Sadece içeriği değil, ön yüz çıktısını.
- Taşınırken URL yapımı koruyabiliyor muyum?
- Alan adı kimin hesabında kayıtlı?
- Aylık ödemeyi durdurursam siteme ne oluyor?
- robots.txt, canonical etiketi ve yapısal veriye müdahale edebiliyor muyum?
Son madde özellikle önemli. Ücretsiz ve giriş seviyesi paketlerin bir kısmı bu dosyalara erişimi kapatıyor. Teknik arama motoru düzenlemesi yapmak istediğinizde üst pakete geçmek zorunda kalıyorsunuz.
Alan adı sahipliği konusunu web sitesi yaptırma rehberimde ayrıca ele aldım.
İkinci Duvar: Google Üretim Yöntemine Değil Sonuca Bakıyor
Burada yaygın bir yanlış anlama var. “Yapay zekayla üretilen içerik cezalandırılıyor” cümlesi doğru değil.
Google’ın kendi açıklaması net: değerlendirilen şey içeriğin nasıl üretildiği değil, kullanıcıya sağladığı değer. Yapay zekayla üretilmiş, düzenlenmiş ve gerçekten faydalı bir içerik politikaya aykırı değil.
Sorun başka yerde. Google’ın spam politikaları içinde ölçekli içerik kötüye kullanımı diye bir başlık var: kullanıcıya değer katmadan, esas olarak sıralama elde etmek için çok sayıda sayfa üretmek. Bu tanım yönteme bakmıyor; yapay zeka, insan veya kopyalama fark etmiyor.
Yapay zekanın bu konudaki dezavantajı şu: değersiz içeriği çok hızlı ve çok fazla üretmeyi kolaylaştırıyor. Bu yüzden ceza listelerinde ağırlıklı olarak yapay zekayla üretilmiş siteler görünüyor.
Bir gelişme daha var. Google, spam politikalarının artık yapay zeka destekli arama sonuçları için de geçerli olduğunu duyurdu. Yani “klasik aramada düşerim ama yapay zeka cevaplarında görünürüm” gibi bir kaçış alanı kalmadı.
Pratik sonuç: hazır kalıptan üretilmiş, birbirine benzeyen sayfalarla dolu bir site kısa vadede yayında görünür ama uzun vadede görünmez kalır.
Üçüncü Duvar: Entegrasyonlar
Tanıtım sitesinde bu duvar görünmüyor. Satış yapmaya veya iş süreçlerinizi bağlamaya kalktığınızda ortaya çıkıyor.
Bir işletme sitesinin bağlanması gereken şeyler genellikle şunlar: sanal POS, e-fatura ve e-arşiv, kargo firması, muhasebe programı, pazaryeri entegrasyonu, stok yönetimi, bazen de ERP.
Bu bağlantıların her biri ayrı bir başvuru, ayrı bir yapılandırma ve ayrı bir test süreci. Sanal POS başvurusunda kurumun sizden istediği belgeler var, ödeme sağlayıcısının teknik gereksinimleri var, güvenlik standartları var.
Yapay zeka aracı bu süreçleri sizin yerinize yürütmüyor. Kod üretebiliyor ama başvuru yapmıyor, belge hazırlamıyor, canlı ortamda test etmiyor, sorun çıktığında sağlayıcıyla konuşmuyor.
E-ticaret tarafındaki kurulum sırasını e-ticaret sitesi kurmak rehberimde adım adım anlattım.
Dördüncü Duvar: Mevzuat
Bu, Türkiye’de en çok atlanan konu ve yapay zeka araçlarının en zayıf olduğu alan.
Bir işletme sitesi yayına girerken yerine getirilmesi gereken yükümlülükler var. Satış yapıyorsanız ETBİS kaydı ve karekod, mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu ve cayma hakkı bilgisi gerekiyor. Kişisel veri işliyorsanız KVKK kapsamında aydınlatma metni ve açık rıza süreçleri gerekiyor.
Sektörünüz varsa iş daha da özelleşiyor. Sağlıkta tanıtım kuralları, eğitimde öğrenci görseli yasağı, mali müşavirlikte reklam yasağı, gıda takviyesinde sağlık beyanı sınırları, kozmetikte iddia kuralları. Her biri sitede ne yazabileceğinizi doğrudan belirliyor.
Yapay zeka aracı size güzel bir “başarı hikâyeleri” bölümü önerebilir. O bölümün sizin sektörünüzde yasak olabileceğini söylemez.
Bu yüzden sektör içeriklerini ayrı ayrı yazıyorum. Örneğin eğitim kurumu, danışmanlık firması ve sağlık turizmi sitelerinde uyulması gereken kurallar birbirinden tamamen farklı.
Beşinci Duvar: Güzel Görünmek ile Satmak Aynı Şey Değil
Yapay zeka araçları yüzey tasarımında iyi. Yerleşim, renk uyumu, tipografi ve bölüm düzeni çoğu zaman düzgün çıkıyor.
Ama görsel olarak hoş bir sayfa, otomatik olarak dönüşüm getiren bir sayfa değil. İkisi arasındaki fark şurada:
- Mesaj hiyerarşisi: Ziyaretçi ilk beş saniyede neyi okumalı? Bu, sektörünüze ve müşterinizin endişesine göre değişiyor.
- Güven sinyalleri: Hangi kanıt nereye konmalı? Referans mı, belge mi, rakam mı, hepsi aynı yerde işe yaramıyor.
- Kullanıcı yolu: Hangi sayfadan hangi sayfaya geçilecek, hangi noktada iletişime davet edilecek?
- Teklif netliği: Ne sattığınız, kime sattığınız ve neden sizi seçmesi gerektiği ilk ekranda anlaşılıyor mu?
- Eylem çağrısı yerleşimi: Buton sayfada nereye, kaç kez ve hangi metinle konacak?
Bunların hiçbiri estetik kararı değil. Hepsi, müşterinizin nasıl karar verdiğini bilmeyi gerektiriyor. Bir araç sizin müşterinizin neye takıldığını bilmiyor.
Metin tarafında da benzer bir sorun var. Araçların ürettiği örnek metinler dilbilgisi açısından düzgün ama sektörünüzde herkesin yazdığı cümlelerden oluşuyor. “Kaliteli hizmet, müşteri memnuniyeti, yenilikçi çözümler” cümleleri sizi rakiplerinizden ayırmıyor.
Ayrım yaratan şey somut bilgi: kapasiteniz, süreniz, çalıştığınız sektörler, belgeleriniz, gerçek bir vakadan çıkan gözlem. Bunları araç bilmiyor, siz biliyorsunuz. İşin büyük kısmı o bilgiyi doğru soruyla sizden çıkarmak.
Karşılaştırma: Ne Nerede Biter?
| Konu | Yapay zeka aracı | Uzmanla çalışma |
|---|---|---|
| İlk taslak süresi | Dakikalar | Günler |
| Başlangıç maliyeti | Düşük veya ücretsiz | Tek seferlik yatırım |
| Uzun vadeli maliyet | Aylık ödeme sürer | Barındırma ve bakım |
| Sahiplik | Çoğunlukla platformda | Tamamen sizde |
| Özgün tasarım | Kalıp ağırlıklı | Markaya özel |
| Teknik SEO müdahalesi | Sınırlı | Tam kontrol |
| Hız optimizasyonu | Araca bağlı | Ölçülüp iyileştirilir |
| Entegrasyonlar | Kısıtlı | İhtiyaca göre |
| Mevzuat uyumu | Yok | Sektöre göre kurulur |
| Sorumluluk | Size ait | Muhatap var |
Tablodaki son satır çoğu zaman gözden kaçıyor. Site çöktüğünde, ödeme alınamadığında veya bir sorun çıktığında yapay zeka aracını arayamıyorsunuz. Sorumluluk tamamen sizde kalıyor.
Hız satırı da önemli. Bazı araçlar şişkin kod üretiyor ve bu doğrudan Core Web Vitals değerlerini etkiliyor. Konuyu Core Web Vitals yazımda ayrıntılı ele aldım.
Peki Yapay Zeka Ne Zaman Doğru Seçim?
Dürüst olmam gerekirse bazı durumlarda benimle çalışmanıza gerek yok.
- Fikrinizi test ediyorsanız. Ürünün tutup tutmayacağını görmek için kurulan geçici bir sayfada yatırım yapmanın anlamı yok.
- Tek sayfalık bir tanıtım yeterliyse. Kişisel bir sayfa veya tek bir etkinlik duyurusu için hazır araç yeterli.
- Bütçeniz gerçekten yoksa. Sitesiz kalmaktansa hazır bir araçla başlamak daha iyidir. Sonra taşınırsınız.
- Süre çok kısaysa. Yarına yetişmesi gereken bir sayfa için doğru araç odur.
Bu durumlarda size hazır aracı öneririm ve bunu söylemekten rahatsız olmam. Doğru olmayan işi almak, iki tarafa da zarar veriyor.
Ayrım şurada başlıyor: siteniz iş getirecekse, ödeme alacaksa, mevzuata tabiyse veya birkaç yıl kullanılacaksa hesap değişiyor.
Benimle Çalışınca Ne Değişiyor?
Somut konuşayım. Farkın nerede olduğunu maddeler halinde yazıyorum.
Sahiplik tartışması olmuyor. Alan adı sizin adınıza, barındırma sizin hesabınızda, site kendi altyapınızda. İstediğiniz zaman istediğiniz yere taşırsınız, kimseden izin almanız gerekmez.
Sektörünüzü öğreniyorum. Hangi mevzuata tabi olduğunuzu, sitede ne yazamayacağınızı ve hangi belgelerin görünmesi gerektiğini konuşarak başlıyoruz. Bu, hazır araçların yapamayacağı ve yapmayı da denemediği bir iş.
Kapsam yazılı oluyor. Ne teslim edileceği, kaç revizyon hakkınız olduğu ve teslimde neleri alacağınız baştan belli.
Ölçülebilir teknik hedefler koyuyorum. Hız değerleri ölçülüyor, teknik arama motoru kurulumu yapılıyor, içerikler makine tarafından okunabilir şekilde yapılandırılıyor.
Muhatap tek kişi. Bir sorun çıktığında kime yazacağınız belli. On yıldır bu işi yapıyorum ve teslim ettiğim sitelerin çoğu hâlâ yayında.
Yapay zekayı ben de kullanıyorum. Bunu saklamıyorum. Araştırmada, taslak üretiminde ve tekrar eden işlerde kullanıyorum. Fark, çıktının denetlenip denetlenmediğinde. Sizin ödediğiniz şey aracın kendisi değil, o çıktının doğru olup olmadığına karar veren deneyim.
Nasıl çalıştığımı işleyiş ve avantajlar sayfasında, tamamladığım işleri projeler sayfamda görebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yapay zeka ile web sitesi yapılır mı?
Teknik olarak evet, bir tanıtım sitesi dakikalar içinde üretilebiliyor. Ancak ortaya çıkan şey yayına hazır bir işletme sitesi değil, bir taslak. Metinlerin yeniden yazılması, görsellerin değiştirilmesi, mevzuat metinlerinin eklenmesi ve entegrasyonların kurulması gerekiyor. Bu araçlar ilk on dakikada etkileyici, sonraki üç yılda sorunlu olma eğiliminde.
Google yapay zeka ile üretilen siteleri cezalandırıyor mu?
Hayır, üretim yöntemi kendi başına sorun değil. Google değerlendirmeyi içeriğin kullanıcıya sağladığı değer üzerinden yapıyor. Sorun, değer katmadan ölçekli üretilen sayfalarda çıkıyor; buna spam politikalarında ölçekli içerik kötüye kullanımı deniyor ve tanım yönteme bakmıyor. Yapay zekanın dezavantajı, değersiz içeriği çok hızlı üretmeyi kolaylaştırması.
Yapay zeka ile kurulan site ChatGPT ve Gemini cevaplarında görünür mü?
Görünürlük aracın kendisiyle değil, içeriğin niteliğiyle ilgili. Kalıptan üretilmiş, herkesinkine benzeyen içerikler bu cevaplarda kaynak olarak gösterilmiyor. Ayrıca Google, spam politikalarının yapay zeka destekli arama sonuçları için de geçerli olduğunu duyurdu; klasik aramada zayıf olan bir site orada da öne çıkmıyor.
Yapay zeka ile kurduğum siteyi sonra taşıyabilir miyim?
Araca bağlı ve satın almadan önce sorulması gereken en önemli soru bu. Birçok araç siteyi kendi altyapısında barındırıyor ve kod dışa aktarımına izin vermiyor. Taşınmak istediğinizde siteyi sıfırdan yaptırmanız gerekebiliyor; tasarımı, işlevleri ve biriktirdiğiniz arama motoru değerini kaybediyorsunuz. Kodu dışa aktarabildiğiniz ve URL yapısını koruyabildiğiniz araçları tercih edin.
Yapay zeka sanal POS ve kargo entegrasyonu yapabilir mi?
Kod üretebilir ama süreci yürütemez. Sanal POS başvurusu belge hazırlığı, kurum onayı ve canlı ortamda test gerektiriyor. Kargo ve e-fatura entegrasyonlarında da aynı durum geçerli. Bir sorun çıktığında sağlayıcıyla konuşacak, hatayı ayıklayacak ve sorumluluğu üstlenecek bir muhatap gerekiyor.
Yapay zeka Türkiye’deki mevzuatı biliyor mu?
Genel düzeyde bilgi verebilir ama sitenizi mevzuata uygun kurmaz. ETBİS kaydı, mesafeli satış sözleşmesi, KVKK metinleri ve sektörel kurallar sizin sorumluluğunuzda kalıyor. Sağlık, eğitim, mali müşavirlik, gıda takviyesi ve kozmetik gibi alanlarda sitede ne yazabileceğiniz mevzuatla sınırlı; hazır bir araç size bu sınırları hatırlatmaz.
Bütçem kısıtlı, yine de yapay zeka araçlarından uzak mı durmalıyım?
Hayır. Sitesiz kalmaktansa hazır bir araçla başlamak daha iyidir. Fikrinizi test ediyorsanız, tek sayfalık bir tanıtım yeterliyse veya süre çok kısaysa doğru seçim odur. Ayrım, siteniz iş getirecekse, ödeme alacaksa, mevzuata tabiyse veya birkaç yıl kullanılacaksa başlıyor.
Yapay zekanın yazdığı metinleri olduğu gibi kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama sizi rakiplerinizden ayırmaz. Araçların ürettiği metinler dilbilgisi açısından düzgün olsa da sektörünüzde herkesin yazdığı cümlelerden oluşuyor. Ayrım yaratan şey somut bilgi: kapasiteniz, teslim süreniz, çalıştığınız sektörler, belgeleriniz ve gerçek bir işten çıkan gözlem. Bunları araç bilmiyor, siz biliyorsunuz.
Siz yapay zeka kullanıyor musunuz?
Evet ve bunu saklamıyorum. Araştırmada, taslak üretiminde ve tekrar eden işlerde kullanıyorum. Fark, çıktının denetlenip denetlenmediğinde. Ödediğiniz şey aracın kendisi değil, o çıktının doğru olup olmadığına karar veren deneyim ve sorumluluğu üstlenen bir muhatap.
Konuyla ilgili diğer rehberlerim
- Web sitesi yaptırma: süreç, bütçe ve sözleşme
- E-ticaret sitesi kurmak: sıfırdan yol haritası
- GEO nedir, SEO’dan farkı ne?
Bu yazıları da okumak isteyebilirsiniz ...
Yazar Hakkında
2014'ten bu yana web tasarım, WordPress ve SEO & AI görünürlük alanlarında 550'den fazla işletmeye hizmet veriyorum.