E-ticaret sitesi kurmak teknik bir iş gibi görünür ama süreç şirket kuruluşuyla başlar. Fatura kesebilmek, sanal POS alabilmek ve kargo anlaşması yapabilmek için vergi mükellefi olmak gerekir.
Sıralamada bir kilitlenme noktası var: bankalar ve ödeme kuruluşları sanal POS başvurusunda çalışır durumda, SSL sertifikalı bir site istiyor. Yani ödeme altyapısı olmadan satamıyorsunuz, site olmadan da ödeme altyapısı alamıyorsunuz.
Çözüm siteyi ödeme adımı hariç tamamlayıp başvuruyu o aşamada yapmak. Ayrıca ETBİS kaydı zorunlu ve bankalar başvuru sırasında bu kaydı sorgulayabiliyor.
E-ticarete başlamak isteyen çoğu kişi işe siteyi kurmakla başlıyor. Tema seçiliyor, ürünler yükleniyor, tasarım cilalanıyor. Sonra ödeme almaya sıra gelince duvara toslanıyor.
Çünkü sanal POS başvurusu için şirket gerekiyor, şirket için karar vermek gerekiyor, karar için de iş modelinin netleşmiş olması gerekiyor. Sıra baştan yanlış kurulunca haftalar kaybediliyor.
Bu yazıda sıfırdan e-ticarete başlarken izlenecek sırayı anlatıyorum. Sekiz adım halinde, ne zaman ne yapılacağı ve hangi adımın hangisine bağlı olduğu net şekilde.
Önce Şunu Bilin: Adımlar Birbirine Bağlı
En sık yapılan hata, adımları paralel yürütmeye çalışmak. Oysa bazıları kesin sıra istiyor.
| Yapmak istediğiniz | Önce gereken |
|---|---|
| Fatura kesmek | Şirket ve vergi mükellefiyeti |
| Sanal POS almak | Şirket, vergi levhası ve çalışır durumda site |
| Kargo anlaşması yapmak | Şirket ve vergi numarası |
| Pazaryerinde satış yapmak | Vergi numarası ve ticari banka hesabı |
| Siteyi yayına almak | Yasal metinler ve ETBİS kaydı |
| Reklam vermek | Ödeme altyapısı ve ölçüm kurulumu |
Tablodaki ikinci satır kilitlenmenin kaynağı. Ödeme kuruluşları başvuruda aktif, SSL sertifikalı ve ürünleri listelenmiş bir site görmek istiyor.
Bunun pratik çözümü şu: siteyi ödeme adımı hariç tamamlayın, ürünleri yükleyin, yasal metinleri koyun, SSL’i etkinleştirin. Site bu haldeyken başvuruyu yapın. Onay geldiğinde entegrasyonu tamamlayıp satışa açarsınız.
Adım 1: İş Modelini Netleştirin
Bu adım atlanınca sonraki her karar sallantıda kalıyor. Aynı e-ticaret sitesi, iş modeline göre tamamen farklı kuruluyor.
| Model | Sitenin ana ihtiyacı | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Kendi ürününü üretiyor | Marka anlatımı, ürün hikâyesi | Stok ve üretim planlaması |
| Toptan alıp satıyor | Geniş katalog, hızlı arama | Fiyat rekabeti ve stok riski |
| Fason ürettiriyor | Marka kimliği, özel ambalaj | Minimum sipariş adedi |
| Stoksuz satış | Tedarikçi entegrasyonu | Teslim süresi ve iade sorumluluğu |
| Hizmet satıyor | Randevu veya paket satışı | Farklı sözleşme yapısı |
Modeli netleştirmeden platform seçmeyin. Stoksuz satış yapacak biriyle kendi üretimini satan biri aynı altyapıya ihtiyaç duymuyor.
Bu aşamada bir de hedef pazar kararı verin. Yalnızca Türkiye mi, yurt dışı da var mı? Çok dilli yapı sonradan eklenebilir ama baştan planlanırsa çok daha ucuza mal oluyor.
Adım 2: Şirket Kuruluşu
Yasal olarak fatura kesebilmek, vergi mükellefi olmak ve sanal POS alabilmek için şirket kurmanız gerekiyor. Vergi levhası olmayan bireyler doğrudan başvuru yapamıyor.
İki temel seçenek var:
| Konu | Şahıs şirketi | Limited şirket |
|---|---|---|
| Kuruluş hızı | Çok hızlı | Daha uzun |
| Kuruluş maliyeti | Düşük | Yüksek |
| Sorumluluk | Tüm kişisel mal varlığı | Sermaye ile sınırlı |
| Vergilendirme | Gelir vergisi, artan oranlı | Kurumlar vergisi, sabit oran |
| Ortaklık | Tek kişi | Ortaklık mümkün |
| Uygun olduğu durum | Başlangıç, düşük ciro | Yüksek ciro, ortaklı yapı |
Genel yaklaşım şu: cironuz belirsizken şahıs şirketiyle başlamak, ciro belirli bir seviyeye çıktığında limitede geçmek. Ancak bu karar vergi yüküne, ortaklık yapısına ve risk toleransına bağlı. Mali müşavirinizle konuşmadan karar vermeyin; ben yazılım tarafındanım, vergi tarafında yönlendirme yapmam doğru olmaz.
Bu adımda ayrıca faaliyet konunuza uygun NACE kodunun seçilmesi, e-fatura ve e-arşiv mükellefiyetinin ayarlanması ve ticari banka hesabının açılması gerekiyor.
Küçük ölçekte, evde ve sanayi tipi makine kullanmadan üretim yapanlar için esnaf muafiyeti gibi istisnalar bulunuyor. Şartları ve gelir sınırları var; uygun olup olmadığınızı mali müşavirinize sorun.
Adım 3: Yasal Yükümlülükler
Bu adım site yayına girmeden tamamlanmalı. Sonradan eklemek zahmetli ve eksik bırakmak riskli.
- ETBİS kaydı: Kendi siteniz üzerinden satış yapıyorsanız Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne kayıt zorunlu. Kayıt e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılıyor ve alınan karekodun sitede yayınlanması gerekiyor.
- Mesafeli satış sözleşmesi: Ödeme adımında müşteriye onaylatılmalı.
- Ön bilgilendirme formu: Sipariş tamamlanmadan önce sunulmalı.
- Cayma hakkı bilgisi: 14 günlük süre ve istisnalar iade sayfasında açıkça yazılmalı.
- KVKK metinleri: Aydınlatma metni, çerez politikası ve gerekiyorsa VERBİS kaydı.
- Ticari ileti onayı: Sipariş onayından ayrı bir kutucukla alınmalı.
ETBİS kaydını erteleyenler sanal POS aşamasında sorun yaşayabiliyor, çünkü bankalar bu kaydı sorgulayabiliyor. Ayrıca yükümlülüğü yerine getirmeyen işletmelere idari para cezası uygulanıyor.
Güncel bilgi için Ticaret Bakanlığı e-ticaret platformuna ve KVKK kaynaklarına bakabilirsiniz.
Adım 4: Platform Seçimi
Şirket ve yasal taraf netleştiğinde teknik karara gelinir. Burada dört yol var ve seçim geri dönüşü zor bir karar.
| Seçenek | Avantajı | Kısıtı |
|---|---|---|
| Hazır paket (kirala) | Hızlı başlangıç, düşük ilk maliyet | Sınırlı özelleştirme, aylık ödeme, veri taşınabilirliği |
| WooCommerce | Tam kontrol, sınırsız özelleştirme, sahiplik | Bakım ve güvenlik sorumluluğu sizde |
| Shopify | Stabil altyapı, geniş uygulama ekosistemi | Aylık ücret ve işlem komisyonu |
| Yalnızca pazaryeri | Hazır trafik, hızlı ilk satış | Komisyon, müşteri size ait değil, marka kurulmuyor |
Pazaryeri ile başlamak kötü bir fikir değil, ama tek kanal olarak kalmamalı. Pazaryeri hacim getiriyor, kendi siteniz marka ve kâr marjı getiriyor. En sağlıklı yapı ikisini birlikte yürütmek.
Hazır paketlerde en çok atlanan konu veri taşınabilirliği. Büyüdüğünüzde taşınmak isterseniz ürün, müşteri ve sipariş verilerinizi ne ölçüde alabileceğinizi baştan sorun.
Karşılaştırmanın detaylarını e-ticaret sitesi tasarımı sayfamda ele aldım.
Adım 5: Ödeme ve Kargo Altyapısı
Sanal POS başvurusu için genellikle şu belgeler isteniyor: vergi levhası, kimlik, imza beyannamesi veya sirküleri, faaliyet belgesi, varsa ticaret sicil gazetesi ve aktif bir satış kanalı.
Süre konusunda ödeme kuruluşları bankalardan hızlı. Ödeme kuruluşlarında süreç birkaç gün içinde sonuçlanabiliyorken bankalarda bir haftayı bulabiliyor. Yeni kurulan şirketlerde işlem geçmişi olmadığı için bankalar temkinli davranabiliyor.
Başvuru öncesi hazır olması gerekenler:
- SSL sertifikası etkin, site tamamen https üzerinden çalışıyor.
- Ürünler yüklenmiş ve fiyatlarıyla listelenmiş.
- Yasal metinler yayında.
- İletişim bilgileri ve firma bilgileri görünür.
- ETBİS kaydı tamamlanmış.
Kargo tarafında ise vergi numaranızla kurumsal anlaşma yapabilirsiniz. Başlangıçta tek firmayla anlaşmak yerine iki firmayla çalışmak, birinde yaşanan aksaklıkta operasyonu durdurmamanızı sağlıyor.
Ücretsiz kargo eşiği belirlemek de sepet ortalamasını yükselten en basit yöntem. Eşiği ortalama sepet tutarınızın biraz üzerine koyun.
Adım 6: Ürün İçerikleri
Projeleri geciktiren şey neredeyse her zaman teknik kurulum değil, ürün içerikleri oluyor. Fotoğraf çekimi ve açıklama yazımı beklenenden uzun sürüyor.
Bu yüzden az ürünle başlamanızı öneriyorum. Yirmi otuz ürünün her birinin düzgün fotoğrafı ve açıklaması varsa site çalışır. İki yüz ürünün hiçbirinin içeriği yoksa site aylarca yayına giremez.
Her ürün için gereken minimum içerik şu: en az dört fotoğraf, ölçü veya teknik bilgi, malzeme veya içerik listesi, stok durumu ve varyasyon bilgisi.
Ürün açıklamalarını tedarikçiden aldığınız metinlerle doldurmayın. Aynı metin onlarca sitede olduğunda arama motorları hiçbirini öne çıkarmıyor. Kendi cümlelerinizle yazmak, kısa olsa bile daha iyi sonuç veriyor.
Arama motoru tarafını ürün sayfası SEO yazımda, kategori kurgusunu kategori sayfası SEO yazımda anlattım.
Vuqu için hazırladığım projede moda markasına uygun bir görsel arayüz tasarlandı ve mobil öncelikli bir satış yapısı oluşturuldu. Yurt dışı satışa dönük olduğu için ürün içerikleri çok dilli planlandı; hediye çeki ve kampanya sistemi e-ticaret altyapısına entegre edildi.
Proje detaylarını Vuqu projesi sayfasında inceleyebilirsiniz.
Adım 7: Yayın Öncesi Son Kontrol
Site açılmadan önce baştan sona bir sipariş verin. Kendi kartınızla, gerçek bir ürünle.
Bu tek test şunları ortaya çıkarır: ödeme adımı çalışıyor mu, sipariş e-postası gidiyor mu, stok düşüyor mu, fatura kesiliyor mu, kargo kaydı oluşuyor mu, iade formu erişilebilir mi.
Ayrıca mobilden test edin. Müşterilerin büyük çoğunluğu telefondan alışveriş yapıyor ve masaüstünde sorunsuz görünen bir ödeme adımı mobilde tıkanabiliyor.
Hız kontrolü de bu aşamada yapılmalı. Yavaş açılan bir mağaza, reklam bütçesini boşa harcatıyor; konuyu WooCommerce hız optimizasyonu yazımda ele aldım.
Adım 8: İlk 90 Gün
Site açıldı diye iş bitmiyor. Aslında asıl iş şimdi başlıyor ve bu dönemde yapılan üç şey belirleyici oluyor.
Ölçüm kurulumu. Hangi ürünün kaç kez görüntülendiği, sepete eklenip terk edildiği ve satın alındığı ölçülmüyorsa hiçbir kararı veriye dayandıramazsınız. Bu, reklam vermeye başlamadan önce hazır olmalı.
İçerik üretimi. Ürün sayfaları tek başına yeterli trafik getirmiyor. Ürününüzle ilgili soruları cevaplayan yazılar, arama motorlarından ve yapay zeka asistanlarından gelen trafiğin temeli. Yaklaşımı e-ticaret SEO rehberimde anlattım.
Yapısal veri. Ürün bilgilerinin makine tarafından okunabilir şekilde işaretlenmesi, hem Google’da zengin sonuç görünümü hem yapay zeka cevaplarında yer alma açısından kritik. “Şu bütçeye şu özellikte ürün öner” tipi sorular giderek daha çok soruluyor ve bu cevaplarda görünmek fiyat, stok ve özellik bilgisinin doğru işaretlenmesine bağlı. Kurulumu e-ticaret schema yazımda ele aldım.
Bu üçü kurulmadan reklam vermeye başlamak, en sık gördüğüm ve en pahalıya patlayan hata.
Bütçeyi Nereye Ayırmalı?
Sıfırdan başlayanların en çok zorlandığı konu bütçe dağılımı. Rakam vermek yanıltıcı olur çünkü ölçeğe göre çok değişiyor, ama oran vermek mümkün.
Kalemleri şöyle ayırın:
- Tek seferlik kurulum: Şirket kuruluşu, site kurulumu, tasarım, yasal metinler.
- Süreklilik giderleri: Alan adı, hosting, muhasebe, varsa platform aboneliği, bakım.
- İşlem başına giderler: Sanal POS komisyonu, kargo, pazaryeri komisyonu.
- Değişken yatırım: Reklam, içerik üretimi, fotoğraf çekimi.
En sık yapılan bütçe hatası, paranın tamamını tasarıma harcayıp reklam ve içerik için hiçbir şey bırakmamak. Çok güzel görünen ama kimsenin bulamadığı bir mağaza satış yapmıyor.
İkinci sık hata, fotoğraf çekimini bütçeye hiç koymamak. Ürün fotoğrafı bu işte tasarımdan daha belirleyici; müşteri ürüne dokunamadığı için elindeki tek veri o.
Üçüncüsü ise bakım kalemini unutmak. Site yayına girdikten sonra güncelleme, yedekleme ve güvenlik takibi gerekiyor. Bunu planlamayanlar ilk sorunda hazırlıksız yakalanıyor.
Bütçe planlarken şunun devamı katın: ilk bırakılıncaya kadar geçen süre çoğu zaman tahmin edilenden uzun oluyor. Birkaç aylık süreklilik giderini karşılayacak bir tampon bırakma, işi acele kararlarla bozmanızı engelliyor.
Kurulumu Bana Bırakırsanız
Yukarıdaki sekiz adımı kendi başınıza da yürütebilirsiniz. Ancak platform seçimi, ödeme seçenekleri ve teknik SEO kurulumu aynı anda doğru yapılmazsa, ilerideki bir hatalı geri alımın yeniden ölçülmesinden daha pahalıya mal oluyor.
Ben bu süreçte üstleniyorum: platform ve altyapı kurulumu, sanal POS ve kargo entegrasyonları, ürün sayfası SEO temeli, hız ve güvenlik bilgileri. Mağazanızın kapsamını büyüklüğüne göre birlikte netleştiriyoruz; detayları e-ticaret sitesi tasarımı sayfamda anlattım.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirket kurmadan e-ticaret yapabilir miyim?
Kendi siteniz üzerinden satış yapıp ödeme almak için hayır. Sanal POS başvurusu yalnızca vergi mükellefiyeti bulunan işletmeler tarafından yapılabiliyor ve vergi levhası olmayan bireyler doğrudan başvuru yapamıyor. Küçük ölçekte, evde ve sanayi tipi makine kullanmadan üretim yapanlar için esnaf muafiyeti gibi istisnalar var; şartlarını mali müşavirinize sormanız gerekir.
Şahıs şirketi mi limited mi kurmalıyım?
Cironuz belirsizken şahıs şirketiyle başlamak yaygın bir yaklaşım; kuruluşu hızlı ve maliyeti düşük. Ancak şahıs şirketinde sorumluluk kişisel mal varlığına kadar uzanıyor ve vergilendirme artan oranlı. Ciro yükseldiğinde limited daha avantajlı hale gelebiliyor. Bu karar vergi yüküne ve risk toleransına bağlı olduğu için mutlaka mali müşavirinizle konuşun.
Sanal POS almak ne kadar sürer?
Ödeme kuruluşlarında süreç genellikle birkaç gün içinde sonuçlanıyor, bankalarda bir haftayı bulabiliyor. Yeni kurulan şirketlerde işlem geçmişi olmadığı için bankalar daha temkinli davranabiliyor. Başvuru öncesinde sitenin çalışır durumda, SSL sertifikalı ve ürünlerin listelenmiş olması süreci hızlandırıyor.
ETBİS kaydı zorunlu mu?
Kendi web siteniz üzerinden tüketiciye satış yapıyorsanız evet. Kayıt e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılıyor ve alınan karekodun sitede yayınlanması gerekiyor. Yükümlülüğü yerine getirmeyen işletmelere idari para cezası uygulanıyor. Ayrıca bankalar sanal POS başvurusunda bu kaydı sorgulayabiliyor, o yüzden erken tamamlamakta fayda var.
Kaç ürünle açılış yapmalıyım?
Yirmi otuz ürün başlangıç için yeterli. Projeleri geciktiren şey neredeyse her zaman ürün içerikleri oluyor; tüm katalogun fotoğrafını beklemek siteyi aylarca yayına alamamanıza yol açıyor. En iyi fotoğraflanabilen ve en çok satacağını düşündüğünüz ürünlerle açın, düzenli olarak ekleyerek büyütün.
Önce pazaryerinde mi satmalıyım, önce site mi kurmalıyım?
Pazaryeri hazır trafik getirdiği için ilk satışa daha hızlı ulaştırıyor ve ürününüzün tutup tutmadığını test etmenizi sağlıyor. Ancak müşteri pazaryerinin müşterisi olarak kalıyor ve her satıştan komisyon düşüyor. Sağlıklı yapı ikisini birlikte yürütmek: pazaryeri hacim, kendi siteniz marka ve kâr marjı getirir.
Hazır paket mi kullanmalıyım, kendi sitemi mi kurdurmalıyım?
Hazır paketler hızlı başlangıç sağlıyor ama özelleştirme sınırlı ve aylık ödeme sürüyor. En çok atlanan konu veri taşınabilirliği: büyüdüğünüzde taşınmak isterseniz ürün, müşteri ve sipariş verilerinizi ne ölçüde alabileceğinizi baştan sorun. Kendi altyapınızda kurulan bir mağazada kontrol ve sahiplik sizde kalıyor, buna karşılık bakım ve güvenlik sorumluluğu da size geçiyor.
Bütçemi nasıl dağıtmalıyım?
Kalemleri dörde ayırın: tek seferlik kurulum, süreklilik giderleri, işlem başına giderler ve değişken yatırım. En sık yapılan hata paranın tamamını tasarıma harcayıp reklam ve içerik için hiçbir şey bırakmamak. Fotoğraf çekimini bütçeye koymayı da unutmayın; bu işte ürün fotoğrafı tasarımdan daha belirleyici. Bir de ilk satışa kadar geçen sürenin tahmin edilenden uzun olduğunu hesaba katıp birkaç aylık tampon bırakın.
Site açıldıktan sonra ilk ne yapmalıyım?
Reklam vermeden önce üç şeyi kurun: ölçüm altyapısı, içerik üretimi ve ürün yapısal verisi. Hangi ürünün sepette terk edildiğini görmüyorsanız reklam bütçesini nereye harcadığınızı da bilemezsiniz. Bu üçü hazır olmadan reklam vermeye başlamak, en sık gördüğüm ve en pahalıya patlayan hata.
Konuyla ilgili diğer rehberlerim
- E-ticaret SEO rehberi
- Butik web sitesi: mağazadan online satışa geçiş
- E-ticaret yapısal veri (schema) rehberi
Bu yazıları da okumak isteyebilirsiniz ...
Yazar Hakkında
2014'ten bu yana web tasarım, WordPress ve SEO & AI görünürlük alanlarında 500'den fazla işletmeye hizmet veriyorum.