CDN nedir, neden kullanılır ve hangi durumlarda gerekli olur? Bu rehberde CDN’in çalışma mantığını, hız/güvenlik katkılarını ve hosting ile farklarını net şekilde anlatıyoruz.
Günümüzde ziyaretçiler bir siteye hızlıca girip aradığını hemen bulmak ister. Geç açılan ve ağır çalışan sitelerde kullanıcılar çoğu zaman beklemeden çıkar.
Site hızını, performansı ve sunucu yanıt süresini iyileştiren önemli yöntemlerden biri de CDN kullanımıdır.
Cdn (İçerik Dağıtımı Ağı) Nedir?
Cdn “Content Delivery Network” kelimelerinin kısaltmalarından oluşmaktadır. Türkçe karşılığı “İçerik Dağıtım Ağı” olarak bilinmektedir.
CDN, bir web sitesinin statik içeriklerini (görsel, CSS, JS, font vb.) farklı lokasyonlardaki sunucular üzerinden kullanıcıya en yakın noktadan ileten bir dağıtım ağıdır.
Birçok CDN sağlayıcısı, ek güvenlik katmanları (WAF, rate limiting, DDoS azaltma gibi) sunarak saldırı trafiğinin etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.
Cdn Nasıl Çalışır ?
Cdn sağlayan servislerin tüm dünyada yayılmış olarak yüzlerce yada binlerce farklı konumda bulunan fiziksel sunucuları vardır.
CDN genellikle statik içerikleri önbelleğe alır ve kullanıcıya en yakın sunucudan sunar. Dinamik içeriklerde ise yapılandırmaya göre hız ve güvenlik tarafında yardımcı optimizasyonlar uygulanabilir.
Cdn, içeriği mümkün olan en kısa sürede, en hızlı ve güvenli şekilde sunmak amacıyla birbirine bağlı sunucu ağıdır.
Burada bir not düşmek gerekir ise; Cdn’nin Google Pagespeed skorlarını çok fazla yükselteceği düşüncesidir. Bu düşünce bir bakıma yanlış sayılır. CDN tek başına PageSpeed puanını “uçurmaz”. Etkisi; sunucunun konumu, önbellek ayarları, görsel optimizasyonu ve JS/CSS düzeni gibi faktörlerle birlikte değişir. Yine de özellikle uzak lokasyonlarda gecikmeyi azaltarak hissedilir katkı sağlayabilir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Web Site Hızlandırma
CDN Ne İşe Yarar? Avantajları Nelerdir ?
Gözle Görülür Hız Artışı Sağlamak
Hemen çıkma oranlarında en büyük etkenlerin başında gecikme süreleri gelmektedir. Ziyaretçiden kaynağa, kaynaktan ziyaretçiye bilgi aktarma süresinin artmasıdır. Site hızı düşük web sitelerinde Hemen çıkma oranında ciddi artışlar gözlemlenmektedir.
Cdn servisi kullanan web siteleri, veriler farklı sunuculara paylaştırıldığı için sayfa yükleme hızları ve sayfalar arasında geçişlerde önemli hız artışları sağlayacaktır.
İçerik Dağıtımını İyileştirir
Sunucu tarafında performans dalgalanmaları veya ani trafik artışları olduğunda CDN, içeriği farklı noktalardan sunarak yükün bir kısmını dağıtmaya yardımcı olur.
Trafik Yoğunluğunu Yönetir
Haber, blog, tanıtım web sitelerinin yanı sıra en çok trafik artışı olan web siteleri eticaret siteleridir. Trafik artışı olduğu anlarda Cdn ile, gelen trafiği farklı sunuculara dağıtma imkanı sağlayabilirsiniz. Bu sayede yavaşlama, hantallaşma, çökme gibi etkenlerin önüne geçebilirsiniz.
Daha Güvenli Şifreleme Sağlar ve Saldırılara Karşı Korur
Web siteleri her zaman olmasa da belli durumlarda spam trafik, siteye yapılan saldırılar gibi durumlara maruz kalabilir. Sunucunuz ne kadar güvenli olsa da düzenli olarak yapılan saldırılara karşı önüne geçilmesi epey güç olabilir.
Yüzlerce, binlerce farklı ip üzerinden yapılan spam trafikler, saldırılar ile sunucunuzun trafiğini ciddi derecede düşürürler. Gerçek ziyaretçileriniz ise trafiği azalan web sitenizde erişim sorunu yaşayabilirler.
Yoğun bot/spam trafiği analiz verilerinizi de bozabilir. Bu yüzden güvenlik ve filtreleme tarafında ek önlemler almak (WAF, bot koruması, rate limit) faydalıdır. Bu durumda seo ve reklam çalışmalarınızda zarar görebilir.
Cdn kullanılan sitelerde Ddos koruması gibi ayrıcalıklar ile bu durumdan kurtulmuş olursunuz.
Yeni Veri Aktarım Teknolojileri Sağlar
Cdn sağlayıcıları Brotli ve http2 gibi en yeni teknolojiler ile hizmet sağlar.
CDN’in SEO’ya Sağladığı Faydalar Nelerdir ?
Sayfa açılış süresi uzadıkça kullanıcıların siteyi terk etme ihtimali artar. CDN, gecikmeyi azaltabildiği için dolaylı olarak kullanıcı deneyimine ve hemen çıkma oranına olumlu katkı sağlayabilir.
Cdn, özellikle bekleme sürelerini önemli ölçüde yükselttiği için Hemen çıkma oranında pozitif katkı sağlayacaktır.
CDN ve Web Hosting Arasındaki Fark Nedir?
Hosting sitenin ana dosyalarını ve veritabanını barındırır. CDN ise çoğunlukla statik dosyaları (CSS, JS, görseller, videolar, fontlar) önbelleğe alıp daha hızlı sunar. Dinamik istekler genelde origin sunucuya gider. Web sitenizde bulunan dosyaları (css, js, gif, pdf, resim, video) önbelleğine alarak içeriklerin en kısa sürede ziyaretçiye ulaşmasını sağlar.
Hosting veya sunucunun görevi web sitenizi barındırmak ve depolamaktır. Cdn ise, belli içeriklerinizi çok sunuculu ortamdan sizlere sunar.
Hosting ve Sunucular Cdn’den Faydalanıyor mu ?
Birçok hosting firması CDN’i doğrudan paketine ekleyebilir veya entegrasyon kolaylığı sunar. CDN kullanımı özellikle global ziyaretçisi olan sitelerde ve yüksek trafik dönemlerinde daha yaygındır. Belli platformlar haricinde sunucularda kullanımı pek yaygın değil. Çoğunlukla Cdn hizmetini sunan platformlar farklı platformlar olmaktadır.
Cdn’in kullanımının yaygınlaşması ciddi oranda artış göstermektedir. Ekonomik ve bir çok soruna çözüm sağlamasından dolayı zamanla sunucularda yaygınlaşabileceğini düşünmekteyiz.
Hangi Web Sitelerinde Cdn Tercih Edilmeli ?
Cdn tercihe göre tüm web sitelerinde kullanılabilir. En çok ihtiyaç duyulan alanları aşağıda bulabilirsiniz.
E-Ticaret Siteleri
E-ticaret sitelerinde Ürünlerin çeşitliliği ve ürün sayısının çok olması siteye gelen ziyaretçinin de çok olmasını sağlayabilir. Bu sebepten ciddi trafik yükü olacaktır. Herhangi trafik sorununda sitede aksaklıklara yol açacaktır.
E-ticaret sitelerinde ürün sayısı ve görsel yoğunluğu arttıkça trafik yükü de artar. CDN, hız ve stabiliteyi korumaya yardımcı olabildiği için bu tür sitelerde daha sık tercih edilir.
Kurumsal Web Siteleri
Örneğin bir firmanın Google reklamlarını görüntüleyip web sitesini ziyaret eden bir kullanıcı, sitede firma ile ilgili gerekli incelemeleri ve iletişimde bulunmayı hızlıca gerçekleştirmek isteyecek. Bu sebepten kurumsal web sitelerinde kullanımı da uygun olacaktır.
Blog, Haber Siteleri
Blog, Haber ve Forum gibi siteler bilgi ve haber amaçlı olduğu için trafik kullanımı yine çok yüksek olacağından kullanımında fayda var.
Resmi Kurum Siteleri
Devlete veya belediyeye ait web siteleri her yaştan ziyaretçiye hitap ettiği ve çeşitli bilgilerin paylaşıldığı için trafik yükü ve site güvenliği önemli bir etkendir Cdn kullanımında.
Mobil Uygulamalar
Özellikle online mobil oyunlarda çok fazla kaynak kullanımı olmaktadır. Oyun içeriğini mümkün olan en yüksek hızda ziyaretçilere ulaştırarak, kötü oyun performansından kaçınmak için Cdn kullanımı mantıklı bir tercih olabilir.
Cdn Özellikleri Nelerdir ?
Cdn özellikleri Cdn firmasına göre değişiklik göstermektedir. Belli başlı özellikler aşağıda ki gibidir.
Genel Özellikler
- HTTP/2
- Brotli & GZip Sıkıştırma
- Görsel Optimizasyonu
- Bant Genişliği Koruması
- Anında önbellek temizleme
- Coğrafi Olarak Çoğaltılmış Bulut depolama
Güvenlik Özellikleri
- DDoS koruması
- Bağlantı Koruması
- IP kara listeye alma
- Ülkeye Göre Ziyaretçi engelleme
- Origin shield
- SSL kaynağı desteği
CDN Tercih Ederken Nelere Dikkat Etmeliyim?
Cdn kelimesini ilk duyduğunuzda veya servisten faydalanmak istediğinizde aklınıza ilk bu soru gelecektir. Her Cdn servisi birbirinden farklı hizmetler sunmakla beraber aslında bir çoğu birbirine yakın hizmetler sağlamaktadır. Her koşulda dikkat edilmesi gerekenleri aşağıda inceleyebilirsiniz.
- Push/Pull Fonksiyonelliği
- Menşe Kalkanı (Origin Shield)
- Otomatik Önbellek Kontrolü
- DDoS Koruma Kalkanı
- HTTP/2 Desteği
- Analizler ve Günlük Tutma
- Coğrafik Filtreleme
Ücretsiz Cdn Servisleri
CloudFlare
Cloudflare çok yaygın olarak kullanılmasına rağmen Cloudflare’ın ücretsiz planı birçok site için yeterli olabilir. Ancak önbellek stratejisi, sayfa dinamikleri ve trafik yoğunluğuna göre yapılandırma gerekebilir. Ücretsiz/ücretli plan farkları daha çok gelişmiş güvenlik, kural yönetimi ve performans seçeneklerinde ortaya çıkar.
Incapsula
Ücretsiz Cdn hizmetlerinde ilk akla gelenlerden bir tanesi. Imperva tarafından geliştirilmiş olup Blog siteleri için uygundur. Çok daha kapsamlı bir alanda kullanacak iseniz Ücretli servisleri tercih edebilirsiniz. Aynı sorunu Cloudflare’da olduğu gibi Incapsula ücretsiz kullanımında da yaşayabilirsiniz.
En Popüler Cdn Servisleri Nelerdir ?
Google Cloud CDN
Hepimizin bildiği Google Sunucu, domain servislerin yanı sıra Cdn alanında da kaliteli hizmetler sağlamaktadır. Duyulan güvenden dolayı zaman içerisinde Google Cloud Cdn kullanımı önemli derecede artacaktır.
Amazon CloudFront
Amazon’u Google gibi bilmeyenimiz yoktur. Amazon CloudFront; Veri, video, uygulama ve API’leri dünyanın bir çok noktasına geniş Cdn ağı sayesinde düşük gecikme, güvenlik ve yüksek hız garantisi ile hizmet sağlamaktadır.
IBM
Çok geniş hizmet yelpazesinin yanı sıra Cdn konusunda üst düzey kaliteli hizmet sağlamaktadır. IBM; Dünyanın en güvenilir ve en hızlı Cdn ağlarının başında gelir.
Key Cdn
Diğer Cdn servisleri ile benzer özelliklere sahip olmakla beraber popülerliği oldukça yüksektir. Key Cdn servisine başlangıçta 30 günlük deneme ile başlayabilirsiniz.
StackPath
StackPath, WordPress tabanlı web siteleri için en iyi tercihlerden biridir. Eski adı MaxCdn’dir. Tüm coğrafi lokastonlarda geniş bir sunucu ağına sahiptir.
Bonus Olarak: Bunny Cdn
Kullanımı kolay ve uygun fiyatlı olmasından dolayı 14 gün ücretsiz test ederek faydalanabilirsiniz. Memnun kaldığınız taktirde kullandığın kadar öde sistemi ile sizlerde sorunsuz faydalanabilirsiniz.
