WordPress Bakım Modu Nasıl Açılır? Eklentili ve Eklentisiz Yöntemler

Sitenizde bir güncelleme yapacaksınız, tema değiştireceksiniz ya da ürün fiyatlarını toplu düzenleyeceksiniz. Bu işlemler sürerken ziyaretçinin yarım kalmış bir sayfa görmesini istemezsiniz. WordPress bakım modu tam olarak bunun için vardır.

Bu rehberde bakım modunu eklentiyle ve eklentisiz açmayı, arama motorlarına doğru sinyali göndermeyi ve en sık karşılaşılan “site bakım modunda kaldı” hatasını çözmeyi anlatıyorum.

WordPress bakım modu nedir

Bakım modu, sitenizin ziyaretçilere geçici bir bilgilendirme sayfası göstermesini, arka planda ise normal şekilde çalışmaya devam etmesini sağlayan bir durumdur.

Siz yönetici olarak siteyi normal görmeye devam edersiniz. Dışarıdan gelen ziyaretçi ise “kısa süre sonra döneceğiz” tarzında bir sayfayla karşılaşır.

WordPress bunu aslında zaten kendiliğinden yapıyor. Eklenti veya tema güncellerken kök dizine .maintenance adında geçici bir dosya oluşturur, işlem bitince siler. Bu süre genelde birkaç saniyedir ve fark edilmez.

Elle açtığınız bakım modu ise bu mantığın kontrollü ve süresi sizin belirlediğiniz halidir.

Bakım moduna gerçekten ihtiyacınız var mı

Her işlem için bakım modu gerekmez. Tek bir eklentiyi güncellemek, bir yazıyı düzenlemek ya da menü değiştirmek bakım modu gerektirmez.

Bakım modunu şu durumlarda açmak mantıklıdır:

• Tema değişikliği veya kapsamlı tasarım revizyonu yapıyorsanız
• Aynı anda çok sayıda eklentiyi güncelleyecekseniz
• Veritabanında toplu işlem yürütecekseniz
• Site taşıma sürecinde son veri senkronizasyonunu yapıyorsanız
• E-ticarette fiyat veya stok yapısını topluca değiştiriyorsanız

Buradaki ortak nokta şu: işlem yarım kaldığında ziyaretçinin göreceği manzara kötüyse bakım modu gerekir.

Bakım modu SEO’ya zarar verir mi

Bu sorunun cevabı tamamen hangi HTTP durum kodunu döndürdüğünüze bağlı. Bakım modunun kendisi zararlı değil, yanlış kurulmuş bakım modu zararlı.

Doğru davranış şudur: bakım sayfası 503 Service Unavailable kodu döndürmelidir. Bu kod arama motoruna “sayfa var ama şu an geçici olarak sunulamıyor, sonra tekrar gel” der.

Yanlış kurulmuş bakım modu ise 200 OK döndürür. Bu durumda Google, “kısa süre sonra döneceğiz” cümlesini sayfanın gerçek içeriği sanır ve dizindeki içeriği bu metinle değiştirebilir.

İkinci önemli detay Retry-After başlığıdır. Bu başlık tarayıcıya ve arama motoruna ne kadar sonra tekrar denemesi gerektiğini söyler.

Kısa süreli bakımlarda, yani birkaç saati aşmayan işlemlerde, 503 ile herhangi bir sıralama kaybı yaşanmaz. Günlerce süren bakım modu ise farklıdır, Google bir süre sonra siteyi kapanmış kabul etmeye başlar.

Yöntem 1: Eklentisiz bakım modu açma

Ek yazılım yüklemeden, tema dosyasına eklenecek kısa bir kodla bakım modunu açabilirsiniz. Bu yöntem en hafif olanıdır ve doğru durum kodunu göndermenizi sağlar.

Alt temanızın functions.php dosyasına şu kodu ekleyin:

function bd_bakim_modu() {
    if ( ! current_user_can( 'edit_themes' ) || ! is_user_logged_in() ) {
        wp_die(
            '<h1>Kısa bir bakım çalışması yapıyoruz</h1>
             <p>Sitemiz kısa süre içinde tekrar yayında olacak.</p>',
            'Bakım çalışması',
            array( 'response' => 503 )
        );
    }
}
add_action( 'get_header', 'bd_bakim_modu' );

Bu kod, giriş yapmamış tüm ziyaretçilere bakım sayfasını gösterir ve 503 kodunu döndürür. Yönetici olarak siz siteyi normal görmeye devam edersiniz.

Bakım bittiğinde kodu dosyadan kaldırmanız yeterli. Kodu ana temaya değil alt temaya eklemek önemli, aksi halde ilk tema güncellemesinde kaybolur.

Retry-After başlığını eklemek

Arama motoruna ne zaman döneceğinizi söylemek için kodun içine şu satırı ekleyebilirsiniz:

header( 'Retry-After: 3600' );

Buradaki değer saniye cinsindendir. 3600 yazmak “bir saat sonra tekrar dene” anlamına gelir. Süreyi gerçekçi tutun, çok uzun bir değer taramanın gecikmesine yol açar.

Yöntem 2: .maintenance dosyası ile bakım modu

WordPress’in kendi kullandığı yöntem bu. Kök dizine .maintenance adında bir dosya oluşturup içine şunu yazarsanız site bakım moduna geçer:

<?php $upgrading = time(); ?>

Bu yöntemin bir sınırı var: gösterilen sayfa WordPress’in kendi sade bakım ekranıdır, özelleştiremezsiniz. Ayrıca siz de dahil hiç kimse siteyi göremez.

Bu yüzden bu yöntem kısa ve teknik işlemler için uygundur, ziyaretçiye mesaj vermek istediğiniz durumlar için değil.

Özel bir bakım sayfası göstermek isterseniz kök dizine maintenance.php adında bir dosya oluşturabilirsiniz. WordPress bu dosyayı bulursa kendi sade ekranı yerine onu gösterir.

Yöntem 3: Bakım modu eklentisi kullanma

Kod yazmak istemiyorsanız bir eklenti işinizi görür. Eklentilerin avantajı hazır tasarım şablonları, geri sayım sayacı ve e-posta toplama alanı gibi ek özellikler sunmasıdır.

Eklenti seçerken şu üç kritere bakmanızı öneririm:

Bakım modu eklentisi kalıcı bir ihtiyaç değildir. İşiniz bittikten sonra pasife almak yetmez, silmenizi öneririm. Kurulu duran her eklenti, güncellenmediğinde güvenlik yüzeyini büyütür. Bu konuyu WordPress güvenliği rehberinde ayrıntılı ele aldım.

Yakında açılıyor modu ile bakım modu aynı şey değil

Eklentiler genelde iki ayrı seçenek sunar ve bunlar karıştırılıyor.

Bakım modu geçici bir kesintidir, 503 döndürür ve dizindeki sayfaların korunmasını hedefler.

Yakında açılıyor modu ise henüz yayında olmayan bir site içindir, 200 döndürür ve o tanıtım sayfasının dizine girmesi istenir.

Yayında olan bir sitede yanlışlıkla “yakında açılıyor” modunu seçerseniz, mevcut sayfalarınızın yerine tanıtım metninin geçme riski doğar.

Tüm siteyi kapatmadan bakım yapmak

Bakım modunun en büyük maliyeti, çalışan bölümleri de kapatmasıdır. Oysa çoğu durumda müdahale edilen alan sitenin tamamı değildir.

Sadece belirli bir bölümde çalışacaksanız daha az zarar veren yollar var.

WooCommerce mağazayı kapatmak

Ürün ve fiyat yapısında toplu değişiklik yapacaksanız, blog ve kurumsal sayfaları açık bırakıp sadece satın alma akışını durdurabilirsiniz.

Bunun için sepet ve ödeme sayfalarını geçici olarak devre dışı bırakmak, ürün sayfalarına ise sipariş alımının kısa süreli durduğunu belirten bir bildirim eklemek yeterli olur.

Bu yaklaşım, mağaza kapalıyken kategori sayfalarının taranmaya devam etmesini sağlar. E-ticarette kategori sayfaları organik trafiğin önemli bir bölümünü taşıdığı için bu ayrım değerlidir. Konuyu kategori sayfası SEO yazısında ele aldım.

Tek bir sayfada çalışmak

Yalnızca bir sayfayı yeniden düzenliyorsanız o sayfayı taslağa almak veya kopyasını oluşturup üzerinde çalışmak, tüm siteyi kapatmaktan çok daha az maliyetlidir.

Sayfa hazır olduğunda içeriği canlı sayfaya taşırsınız. Ziyaretçi bu süreçte hiçbir kesinti görmez.

Bakım öncesi kontrol listesi

Bakım modunu açmadan önce şu altı adımı geçmek, işlem sırasında yaşanan sürprizlerin çoğunu önler.

• Tam yedek alın. Dosya ve veritabanı birlikte yedeklenmeli, yedek sunucu dışında bir yerde durmalı.
• Saati doğru seçin. Analytics verinizde en düşük trafikli saat dilimini bulun ve bakımı oraya alın.
• Süreyi gerçekçi belirleyin. Tahmininizin üzerine pay ekleyin, erken bitirmek geç kalmaktan iyidir.
• İletişim kanalını hazırlayın. Bakım sayfasındaki telefon veya WhatsApp bağlantısının çalıştığını test edin.
• Kritik sayfaların listesini çıkarın. Bakım bitince kontrol edeceğiniz sayfaları önceden belirleyin: ana sayfa, iletişim formu, sepet ve ödeme akışı.
• Geri dönüş planı yapın. İşlem başarısız olursa hangi yedeği hangi sırayla geri yükleyeceğinizi önceden bilin.

Bakım bittikten sonra bu listeyi ters çevirip kontrol etmek, sorunları müşteri fark etmeden yakalamanızı sağlar.

Site bakım modunda kaldı: en sık yaşanan sorun

Ziyaretçiler “Kısa bir süre için planlı bakım nedeniyle kullanılamıyor” mesajı görüyor ama siz bakım modunu açmadınız. Bu, WordPress kullanıcılarının en sık karşılaştığı durumlardan biri.

Nedeni şu: WordPress güncelleme başlarken .maintenance dosyasını oluşturur. Güncelleme yarıda kesilirse dosyayı silemez ve site kilitli kalır.

Güncelleme şu sebeplerle yarıda kesilebilir:

• İşlem sürerken tarayıcı sekmesinin kapatılması
• Sunucunun betik çalıştırma süresi limitine takılması
• Aynı anda çok sayıda eklentinin güncellenmesi
• Bellek limitinin dolması
• Geçici bağlantı kopması

Çözüm: .maintenance dosyasını silin

FTP ile veya hosting panelindeki dosya yöneticisiyle sitenizin kök dizinine girin. Burası wp-config.php ve wp-content klasörünün bulunduğu yerdir.

.maintenance dosyasını bulun ve silin. Dosya adının başındaki nokta onu gizli dosya yapar, göremiyorsanız dosya yöneticinizde gizli dosyaları gösterme seçeneğini açın.

Dosyayı sildiğiniz anda site normale döner.

Silmek yetmez: yarım kalan güncellemeyi tamamlayın

Burası çoğu kişinin atladığı kısım. Dosyayı silmek siteyi açar ama güncellemeyi tamamlamaz.

Yarıda kalmış bir güncellemede dosyaların bir kısmı yeni, bir kısmı eski sürümde kalır. Site bugün çalışır görünse bile ilerleyen günlerde beklenmedik hatalar üretebilir.

Bu yüzden dosyayı sildikten sonra şunları yapın:

• Yönetici panelinde Güncellemeler bölümüne girip yarım kalan güncellemeyi baştan çalıştırın
• Güncellemeleri toplu değil, teker teker yapın
• Her güncelleme sonrası ana sayfayı ve bir iç sayfayı kontrol edin
• Güncelleme sonrası site hâlâ düzgün açılmıyorsa WordPress sitesi açılmıyor rehberindeki teşhis adımlarına geçin

Güncelleme yarıda kalmasın diye alınacak önlemler

Aynı sorunla tekrar karşılaşmamak için birkaç sunucu ayarını gözden geçirmek gerekir.

Betik çalışma süresi ve bellek limiti, güncellemenin yarıda kesilmesindeki en yaygın iki sebeptir. Hosting panelinizden max_execution_time değerinin en az 120 saniye, bellek limitinin ise en az 256 MB olduğundan emin olun.

Bunun yanında güncellemeleri panelden değil, dosya yükleyerek yapmak da bir seçenek. Büyük tema güncellemelerinde bu yöntem, sunucunun zaman aşımına uğrama ihtimalini ortadan kaldırır.

Kritik eklentiler için otomatik güncellemeyi kapatmak da düşünülebilir. Otomatik güncelleme siz sitenin başında değilken çalışır ve bir sorun çıktığında saatlerce fark edilmeyebilir.

Bakım sayfanız nasıl görünmeli

Bakım sayfası çoğu zaman aceleyle hazırlanıp unutulur. Oysa o sayfa, o gün siteye gelen herkesin gördüğü tek şeydir.

İyi bir bakım sayfasında şunlar bulunur:

• Marka kimliği. Logo ve kurumsal renkler, ziyaretçinin doğru siteye geldiğinden emin olmasını sağlar.
• Net bir süre bilgisi. “Kısa süre sonra” yerine “bugün saat 18:00’de” yazmak beklentiyi yönetir.
• Alternatif iletişim kanalı. Telefon, WhatsApp veya e-posta. Acil işi olan müşteriyi kaybetmemenizi sağlar.
• Sosyal medya bağlantıları. Ziyaretçiyi tamamen kaybetmek yerine başka bir kanala yönlendirir.

E-ticaret sitelerinde bakım sayfasına sipariş durumu sorgulama bağlantısı eklemek, bekleyen siparişi olan müşterilerin telefonla aramasını ciddi ölçüde azaltır.

Bakım modunda sık yapılan hatalar

Aşağıdaki dört hata, bakım modunu faydalı olmaktan çıkarıp zararlı hale getiriyor.

Bakım modunu kapatmayı unutmak. Günlerce açık kalan bakım modu, arama motoru için sitenin kapandığı anlamına gelmeye başlar. Bakımı açarken kapatma saati için kendinize hatırlatıcı kurun.

Yedek almadan işleme başlamak. Bakım modu sadece ziyaretçiyi korur, sizi korumaz. İşlem sırasında bir şey bozulursa geri dönebileceğiniz tek nokta yedeğinizdir. Yöntemleri WordPress yedekleme rehberinde anlattım.

Canlı sitede deneme yapmak. Tema değişikliği gibi büyük işlemleri bakım modunda canlı sitede yapmak yerine test kurulumunda denemek, kapalı kalma süresini dakikalara indirir.

Yanlış durum kodu kullanmak. 200 veya 404 döndüren bir bakım sayfası, korumaya çalıştığınız sıralamayı riske atar.

Bakımı planlı hale getirmek

WordPress bakım modu ne kadar sık açmak zorunda kalıyorsanız, sitenizin bakım düzeni o kadar zayıf demektir.

Düzenli bir bakım akışı şu üç parçadan oluşur: güncellemelerin önce test ortamında denenmesi, her güncelleme öncesi otomatik yedek alınması ve güncelleme sonrası kritik sayfaların kontrol edilmesi.

Bu akış oturduğunda bakım modu, acil bir kurtarma aracı olmaktan çıkıp planlı bir iş adımına dönüşür.

Sitenizde tekrar eden güncelleme sorunları yaşıyorsanız durumu birlikte değerlendirebiliriz.

Sık sorulan sorular

Bu yazıları da okumak isteyebilirsiniz ...

WordPress Sitesi Açılmıyor: Nedenleri ve Adım Adım Çözümü

Gurme Gıda E-Ticaret Sitesi: Anlatı, Etiket ve Lojistik

Kozmetik E-Ticaret Sitesi: İddia, Yönlendirme ve Satış

Mühendislik Firması Web Sitesi: Yetkinlik ve Teklif Akışı

Yazar Hakkında

Barış Dayak

2014'ten bu yana web tasarım, WordPress ve SEO & AI görünürlük alanlarında 500'den fazla işletmeye hizmet veriyorum.